Internationale verklaring voor meer onderzoek naar ME/cvs en Long Covid

Internationale verklaring: Versnel onderzoek

Pubicatiedatum 06-09-2025

Op 12 mei 2025 werd in Berlijn de internationale verklaring ter ondersteuning van onderzoek en geneesmiddelenontwikkeling voor ME/cvs en Long Covid gepresenteerd. Deze verklaring is inmiddels ondertekend door meer dan 60 vooraanstaande wetenschappers en medische experts uit 14 landen, waaronder Nederland.

De ondertekenaars roepen op tot een wereldwijde, gezamenlijke inspanning om het onderzoek naar en de ontwikkeling van behandelingen voor ME/cvs en Long Covid drastisch te versnellen.

In deze internationale verklaring wordt aangegeven:

Dat artsen, wetenschappers en zorgleiders van over de hele wereld, zien een groot probleem. Er is dringend actie nodig tegen de gezondheidscrisis die wordt veroorzaakt door ME/cvs en Long Covid. Deze ziekten lijken sterk op elkaar en krijgen al jarenlang veel te weinig aandacht van onderzoekers en medicijnontwikkelaars.

Wat we zien:

  • Miljoenen mensen wereldwijd hebben last van postvirale ziektes. Dat zijn ziekten die ontstaan na een virusinfectie. Deze mensen hebben vaak ernstige vermoeidheid, voelen zich slechter na inspanning, hebben problemen met het zenuwstelsel, last van concentratie- en geheugenproblemen en nog veel andere klachten.
  • Door de Covid pandemie zijn er veel meer mensen ziek geworden. Veel van hen voldoen aan de criteria voor ME/cvs.
  • ME/cvs wordt al tientallen jaren nauwelijks onderzocht en vaak verkeerd begrepen, terwijl de ziekte veel leed veroorzaakt en grote gevolgen heeft voor de samenleving en de economie.
  • Artsen en zorginstellingen zijn vaak niet goed voorbereid om deze ziekten te herkennen, te onderzoeken en te behandelen.
  • Er worden bijna geen nieuwe medicijnen ontwikkeld voor ME/cvs en Long Covid.

Wat nodig is:

  • Internationaal onderzoek
    Er moet wereldwijd veel meer worden geïnvesteerd in onderzoek naar ME/cvs en Long Covid. Daarbij moet gekeken worden naar het immuunsysteem, het zenuwstelsel en het energie- en stofwisselingssysteem.
  • Meer geld en betere organisatie
    Overheden en gezondheidsorganisaties moeten ME/cvs en Long Covid zien als ernstige ziekten die hoge prioriteit hebben. Ze verdienen net zoveel of meer aandacht en geld als andere chronische ziektes.
  • Nieuwe behandelingen
    Er moeten meer klinische onderzoeken komen naar mogelijke behandelingen. Ook bestaande medicijnen moeten worden getest. Farmaceutische bedrijven moeten actief worden betrokken om nieuwe therapieën te ontwikkelen.
  • Samenwerken met patiënten
    Patiënten moeten meedenken en meebeslissen over onderzoek en zorg. Hun ervaringen zijn belangrijk voor het kiezen van de juiste doelen en behandelingen.
  • Betere opleiding en kennis
    Artsen en andere zorgverleners moeten beter worden opgeleid over ME/cvs en Long Covid. Zo kunnen zij patiënten eerder herkennen en met meer begrip en deskundigheid behandelen.

Wetenschappelijke doorbraken:

Recent onderzoek heeft belangrijke vorderingen geboekt in het begrijpen van ME/cvs. Een baanbrekende genetische studie, DecodeME, identificeerde acht genetische markers die verband houden met ME/cvs, vooral op het gebied van het immuunsysteem en het zenuwstelsel. Deze bevindingen ondersteunen het idee dat ME/cvs een biologische aandoening is en niet slechts een psychologische of inbeelding.

Oproep tot actie:

Het is nu tijd om te handelen. Als we niets doen, blijven miljoenen mensen lijden en zullen de gevolgen voor de samenleving, economie en zorg alleen maar groter worden.

Wij, artsen, onderzoekers en zorgverleners wereldwijd, beloven ons samen in te zetten om behandelingen te vinden en hoop te geven aan iedereen die getroffen is door ME/cvs en Long Covid.

Op 1 september 2025 is dit de lijst van ondertekenaars van deze belangrijke internationale verklaring:

  • Ziyad Al-Aly , Prof (MD), Washington University in St. Louis, VS
  • Anna Aschenbrenner, Dr (PhD), Duits Centrum voor Neurodegeneratieve Ziekten (DZNE), Bonn, Duitsland
  • Nina Babel, prof (MD), Charité – Universitätsmedizin Berlijn, Duitsland
  • Lucinda Bateman, Dr (MD), Bateman Horne Center Salt Lake City, Utah, VS
  • Uta Behrends, Prof (MD), Technische Universiteit München (TUM) Ziekenhuis en München Schwabing Kliniek, Duitsland
  • Judith Bellmann-Strobl, Dr (MD), Charité – Universitaire Geneeskunde Berlijn, Duitsland
  • Jonas Bergquist, Prof (MD, PhD), Biomedisch Centrum, Universiteit van Uppsala, Zweden
  • Michelle Bull, Dr., Fysiotherapeut voor ME, VK
  • Oliver Cornely, Prof (MD), Uniklinik Keulen, Duitsland
  • Jeroen den Dunnen, Prof (PhD), Amsterdam Universitair Medisch Centrum (UMC), Nederland
  • Meike Dirks, Dr (MD), Hannover Medical School (MHH), Duitsland
  • Wesley Ely, Prof (MD), MPH, Vanderbilt University Medical Center, VS
  • Øystein Fluge, Prof (MD), Universiteit van Bergen, Noorwegen
  • Kenneth J. Friedman, Prof (PhD), Rowan University, Stratford, New Jersey, VS
  • Patricia Grabowski, Dr (MD), Charité – Universitätsmedizin Berlijn, Duitsland
  • Tilman Grande, Dr., Charité-Universitätsmedizin Berlijn, Duitsland
  • Bettina Grande, Charité – Universitätsmedizin Berlijn, Duitsland
  • Kathryn Hoffmann, Prof (MD), MPH, Medische Universiteit Wenen, Oostenrijk
  • Mady Hornig, Prof (MD), The Feinstein Institutes for Medical Research, New York, VS
  • Brian Hughes, Prof (PhD), Universiteit van Galway, Ierland
  • Akiko Iwasaki, Prof (PhD), Yale University, VS
  • Leonard Jason, Prof (PhD), DePaul University, Chicago, VS
  • Anthony Komaroff, Prof (MD), Brigham and Women’s Hospital en Harvard Medical School, Boston, VS
  • Eliana Lacerda, Prof (MD, PhD), London School of Hygiene and Tropical Medicine (LSHTM), VK
  • W. Ian Lipkin, Prof (MD), Mailman School of Public Health en Vagelos College of Physicians and Surgeons van Columbia University, New York, VS
  • Sonya Marshall-Gradisnik, Prof (PhD), Nationaal Centrum voor Neuroimmunologie en Opkomende Ziekten, Griffith University, Brisbane, Australië
  • Josef Mautner, Dr., Helmholtz München, Duitsland
  • Olav Mella, prof (MD, PhD), Universiteit van Bergen, Noorwegen
  • Alain Moreau, Prof (PhD), Universiteit van Montreal, Canada
  • Luis Nacul, Prof (MD, PhD), University of British Columbia, Vancouver, Canada
  • Robert K. Naviaux, Prof (MD, PhD), University of California San Diego (UCSD) School of Medicine, San Diego, VS
  • Peter Novak, Prof (MD), Brigham and Women’s Hospital en Harvard Medical School, Boston, VS
  • Michael Peluso, Prof (MD), MHS, University of California San Francisco (UCSF), VS
  • Chris P. Ponting, Prof (PhD), Universiteit van Edinburgh, VK
  • Resia Pretorius, prof (PhD), Universiteit Stellenbosch, Zuid-Afrika
  • Christian Puta, Prof (PhD), Friedrich Schiller Universiteit Jena, Duitsland
  • David Putrino, Prof (PhD), Icahn School of Medicine bij Mount Sinai, New York, VS
  • Herbert Renz-Polster, Dr (MD), momenteel niet aangesloten, Duitsland
  • Gabriela Riemekasten, Prof (MD), Universitair Ziekenhuis Sleeswijk-Holstein (UKSH), Lübeck, Duitsland
  • Peter Rowe, Prof (MD), Johns Hopkins University, Baltimore, VS
  • Dominique Salmon, Prof (MD, PhD), Universiteit Parijs Descartes, Frankrijk
  • Wakiro Sato, Dr (MD, PhD), Nationaal Centrum voor Neurologie en Psychiatrie (NCNP), Tokio, Japan
  • Birgit Sawitzki, Prof, Charité – Universitätsmedizin Berlijn, Duitsland
  • Carmen Scheibenbogen, Prof (MD) , Charité – Universitätsmedizin Berlijn, Duitsland
  • Elisabeth Schieffer, Dr (MD), Universitair Ziekenhuis van Giessen en Marburg (UKGM), Marburg, Duitsland
  • Claudia Schilling, Dr (MD), Centraal Instituut voor Geestelijke Gezondheidszorg (CIMH), Mannheim, Duitsland
  • Georg Schlieper, Dr (MD), Dialyse Hannover – Centrum voor Nier-, Hypertensie- en Metabole Ziekten, Duitsland
  • Martina Seifert, Prof, Charité – Universitätsmedizin Berlijn, Duitsland
  • Nuno Sepúlveda, prof (PhD), Technische Universiteit van Warschau, Polen
  • Yehuda Shoenfeld, Prof (MD), Universiteit van Tel Aviv, Israël
  • Fridbjörn Sigurdsson, Dr (MD), Landspitali – Universitair Ziekenhuis, Reykjavik, IJsland
  • Kristian Sommerfelt, Prof (MD), Universiteit van Bergen, Noorwegen
  • Franziska Sotzny, Dr, Charité – Universitätsmedizin Berlijn, Duitsland
  • Jürgen Steinacker, Prof (MD), Instituut voor Revalidatiegeneeskunde Onderzoek aan de Universiteit Ulm, Duitsland
  • Michael Stingl, Dr (MD), Privépraktijk, Wenen, Oostenrijk
  • David Systrom, Prof (MD), Brigham and Women’s Hospital en Harvard Medical School, Boston, VS
  • Karl Johan Tronstad, prof (PhD), Universiteit van Bergen, Noorwegen
  • Derya Unutmaz, Prof (MD), The Jackson Laboratory for Genomic Medicine, VS
  • Janneke van de Wijgert, Prof (MD), MPH, Universitair Medisch Centrum (UMC) Utrecht, Nederland
  • Johanna (Anske) van der Bom, Prof (MD, PhD), Leids Universitair Medisch Centrum (UMC), Nederland
  • Maria JGT Vehreschild, Prof (MD), Universitätsmedizin Frankfurt, Duitsland
  • Cordula Warlitz, Dr (MD), Technische Universiteit München (TUM) Ziekenhuis en München Schwabing Kliniek, Duitsland
  • Francisco Westermeier, Dr (PhD), FH JOANNEUM, Graz, Oostenrijk
  • Klaus Wirth , Prof (MD, PhD) , Mitodicure GmbH , Duitsland
  • Rob Wust, Prof (PhD), Vrije Universiteit (VU) Amsterdam, Nederland
  • Takashi Yamamura, Prof (MD, PhD), Nationaal Centrum voor Neurologie en Psychiatrie (NCNP), Tokio, Japan
  • Pawel Zalewski, Prof (PhD), Nicolaus Copernicus University, Torún, Poland

Meer informatie over deze internationale verklaring:

Voor de volledige tekst van de verklaring en een lijst van ondertekenaars kunt u terecht op de officiële website van de ME/CFS Research Foundation

Elke handtekening van een arts of onderzoeker brengt ons dichter bij erkenning, meer onderzoek en betere behandeling van ME/cvs.

Maar ook als ME/cvs patiënt of mantelzorger kun je helpen door onze Vereniging te steunen en lid te worden via deze link of door een eenmalige donatie.

Ook kun je mee helpen deze verklaring te ondersteunen en te ondertekenen. Dat kan hier.