Tag Archief van: hersenstam

Onderzoek naar de gevolgen van COVID en ME/cvs op de hersenen

Zwart wit afbeelding van twee MRI hersenscans, de linker van een Long Covid patiënt en de rechter van een ME/cvs patiënt.
MRI-scan van de hersenen van een patiënt met Long COVID links en ME/cvs rechts.

Voor het eerst hebben onderzoekers van de Griffith University een MRI met ultrahoog veld (7 Tesla) gebruikt om te onderzoeken hoe COVID-19 en myalgische encefalomyelitis/chronisch vermoeidheidssyndroom (ME/cvs) dezelfde effecten op de hersenstructuur hebben.

Dr. Sonya Marshall-Gradisnik, directeur van Griffith’s National Centre for Neuroimmunology and Emerging Diseases en tevens werkzaam bij het Menzies Health Institute Queensland van de universiteit, zei dat het doel van de studie was om de mogelijke overeenkomsten tussen de ME/cvs en Long COVID patiënten aan te tonen.

“We gebruikten de 7T MRI vooral om de hersenstam en zijn subregio’s te onderzoeken, omdat het helpt om hersenstructuren nauwkeuriger op te lossen om afwijkingen te ontdekken die andere MRI’s niet kunnen detecteren,” zei Dr. Marshall-Gradisnik.

Hoofdauteur Dr. Kiran Thapaliya zei dat de 7T MRI liet zien dat de hersenstam aanzienlijk groter was bij ME/cvs en Long COVID patiënten in vergelijking met degenen die niet aan deze aandoeningen leden.

“Het toonde ook vergelijkbare volumes van de hersenstam in de patiënten, wat de reden zou kunnen zijn dat Long COVID patiënten alle gemeenschappelijke kernsymptomen van ME/cvs vertonen,” zei Dr Thapaliya.

“We ontdekten ook dat kleinere volumes van de middenhersenen geassocieerd waren met ernstigere ademhalingsmoeilijkheden bij ME/cvs en Long COVID-patiënten.”

“Daarom zou disfunctie van de hersenstam bij ME/cvs en Long COVID-patiënten kunnen bijdragen aan hun neurologische, cardiorespiratoire symptomen en bewegingsstoornissen.”

De 7T MRI die in het onderzoek werd gebruikt is een van de slechts twee die in Australië staan.

Het onderzoek werd gefinancierd door de Stafford Fox Medical Research Foundation en ME Research UK en de bevindingen ‘Brainstem volume changes in myalgic encephalomyelitis/chronic fatigue syndrome and Long COVID patients’ zijn gepubliceerd in Frontiers in Neuroscience.

Achtergrond:

Studies tonen aan dat tot 43% van de mensen die met SARS-CoV-2 besmet zijn niet volledig herstellen en Long COVID ontwikkelen in alle cohorten, zelfs bij jonge volwassenen, studenten en kinderen.

Recente studies toonden aan dat 13-58% van de Long COVID-patiënten voldeden aan ME/cvs en dat symptomen zoals hersenmist, vermoeidheid, pijn en autonome disfunctie vergelijkbaar zijn bij ME/cvs en Long COVID-patiënten.

Bron: https://news.griffith.edu.au/2023/03/14/worlds-strongest-mri-investigates-covid-and-myalgic-encephalomyelitis-chronic-fatigue-impacts-on-the-brain/

Structurele veranderingen in hersenen bij ME/cvs

Hoogtepunten

  • Er werden veranderingen vastgesteld in de hippocampus van de hersenen van ME/cvs-patiënten
  • Deze veranderingen werden geassocieerd met vermoeidheid, pijn en fysieke functie
  • Ze waren groter bij patiënten die geïdentificeerd werden aan de hand van de ICC-criteria dan van de Fukuda-criteria

Achtergrond

Een recente paper van onderzoekers van de Griffith University in Queensland, Australië, suggereert dat sommige symptomen van ME/cvs zoals vermoeidheid, pijn en slaapstoornissen gelinkt kunnen worden aan structurele veranderingen in een deel van de hersenen, de hippocampus.

Onder de onderzoekers bevindt zich Dr. Leighton Barnden die momenteel ook de disfunctie van de hersenstam bij ME/cvs onderzoekt als onderdeel van een studie gefinancierd door ME Research UK.

De hippocampus is een complexe structuur diep in de temporale kwab van de hersenen, en is betrokken bij cognitie, geheugen en regulering van de hypothalamus (die de autonome zenuwfunctie controleert).

De Australische studie omvatte 25 mensen met ME/cvs die alleen voldeden aan de diagnostische criteria van Fukuda, 18 ME/cvs-patiënten die voldeden aan de strengere Internationale Consensus Criteria (ICC), en 25 gezonde controlepersonen.

Wat hebben ze gevonden?

Gebruikmakend van beeldvorming met magnetische resonantie (MRI) om de structuur van de hersenen te onderzoeken, ontdekten de onderzoekers dat de volumes van specifieke gebieden van de hippocampus groter waren bij ME/cvs-patiënten die voldeden aan de ICC-criteria dan bij gezonde controles. Dit was niet het geval bij patiënten die alleen voldeden aan de Fukuda-criteria.

Het team keek ook naar verbanden tussen deze volumeveranderingen en de symptomen van ME/cvs. Er was een gemengd beeld, waarbij toe- of afnames in de omvang van verschillende gebieden van de hippocampus geassocieerd werden met vermoeidheid, pijn, slaapstoornissen of fysiek functioneren.

Hoewel deze associaties werden gevonden in beide groepen van patiënten, waren ze sterker bij wie voldeed aan de ICC-criteria voor ME/cvs.

Wat betekent dit?

In het algemeen suggereren de onderzoekers dat hun bevindingen de betrokkenheid van de hippocampus bevestigen bij sommige van de symptomen van ME/cvs-patiënten die voldoen aan de ICC-criteria, waaronder ‘hersenmist’, geheugenproblemen en het vermogen om complexe taken uit te voeren.

De hippocampus is een kwetsbare structuur die op verschillende manieren kan worden beschadigd, en veranderingen in hippocampusnetwerken werden gerapporteerd bij aandoeningen zoals chronische stress, de ziekte van Cushing, dementie en de ziekte van Alzheimer.

De Queensland-groep suggereert dat de toename die zij in de hippocampus hebben waargenomen, te wijten kan zijn aan het feit dat de hersenen zich aanpassen aan veranderingen in de hersenstam (wat zij in een eerdere studie hebben gerapporteerd), om de communicatie tussen deze twee gebieden van de hersenen in stand te houden.

De studie was relatief klein qua aantal patiënten, wat vaak het geval is met een dure techniek als MRI. De studie moet dus op grotere schaal worden herhaald om de bevindingen te bevestigen.

De studie draagt echter wel bij tot onze groeiende erkenning van de invloed van ME/cvs op de hersenen, en tekent ME/cvs af als een afzonderlijke neurologische ziekte. Het roept ook vragen op over welke types van patiënten worden vastgesteld door verschillende diagnostische criteria.

Als deze resultaten kunnen worden bevestigd door grotere studies, zien we misschien MRI-scans gebruikt worden om ME/cvs op te sporen, en artsen in staat om behandeling aan te bieden met bestaande of nieuwe geneesmiddelen.

Bron: https://www.meresearch.org.uk/structural-changes-in-the-brain/
© ME Research UK, 30 juni 2022.
Vertaling ME-gids.

Link tussen hersenstam en dysautonomie

Uit onderzoek bleek dat een deel van de langdurige COVID patiënten dunnevezelneuropathie heeft. In datzelfde onderzoek werd genoemd dat andere infecties, zoals de bof en Epstein-Barr, vaak dysautonomie veroorzaken. De onderzoekers denken dat dit mankement aan het autonome zenuwstelsel veroorzaakt kan worden door een auto-immuun reactie die ontstaat na een infectie. Dit wordt ook vaak gedacht bij ME/cvs en POTS.

De hersenstam

Een antwoord op het ontstaan van de problemen met het autonome zenuwstelsel kan misschien gevonden worden in de hersenstam. De hersenstam is de eerste ontvanger van alle signalen vanuit het lichaam. Het regelt basisfuncties in het lichaam, zoals ademhaling, hartslag, bloeddruk, spijsvertering, alertheid, slaap/waak. Deze functies zijn vaak ontregelt bij ME/cvs.

Eerdere SARS-virussen (dezelfde groep virussen als waar het coronavirus bij hoort) hebben de neiging zich aan de hersenstam te hechten. En ook het coronavirus gaat naar een centrum in de hersenstam volgens Franse onderzoekers. Van daaruit kan het de ademhaling en andere cardiovasculaire factoren reguleren. Het virus kan daar ook een schakelaar maken die hypoventilatie veroorzaakt. Dit is iets wat ook vaak bij ME/cvs gevonden wordt. Een ander mogelijk gevolg hiervan is dat het lichaam in de “vecht-of-vlucht” staat gebracht wordt en juist de “rust-en-herstel” staat verminderd wordt.

Ook in autopsieresultaten werd het coronavirus in de hersenstam gevonden. Er zijn ook aanwijzingen gevonden voor ontstekingen, neurodegeneratie en capillaire bloedingen in de hersenstam.

De hersenstam maakt ook allerlei neuronen, zoals serotonine. Als de hersenstam aangetast wordt, kan dit ook gevolgen voor die neuronen hebben. Hierdoor kunnen er weer een heleboel andere symptomen veroorzaakt worden, zoals vermoeidheid, pijn, hoofdpijn, depressie, angst, slaap- en cognitieve stoornissen.

ACE2-receptor

Nog een link in de hersenstam tussen ME/cvs en langdurige Covid werd gevonden in de ACE2-receptor. Het coronavirus bindt zich aan de ACE2-receptor. Dit zet een hele kettingreactie in gang met als gevolg dat de ontstekingsremmende activiteit afneemt.

Ook ME/cvs remt ACE2 en ook hierbij resulteert dat uiteindelijk in een afname van de ontstekingsremmende activiteit. De andere stoffen die hierbij ontstaan, dragen bij aan een groot aantal problemen zoals een verhoogde “vecht-vlucht” reactie, vernauwde bloedvaten, ontstekingen en problemen met de hartslag en bloeddruk.

Andere symptomen van dysautonomie die vaak voorkomen bij ME/cvs zijn hypoventilatie, ventilatieproblemen en kortademigheid. En dat in het bijzonder tijdens inspanning. We zullen de komende tijd gaan horen of de ademhalingsproblemen die bij COVID-19 horen, gerelateerd zijn aan die bij ME/cvs.

Conclusie

Er zijn veel links tussen ME/cvs en langdurige COVID. Dit is goed nieuws voor de ME/cvs patiënten. Er komt namelijk een enorme financiering voor onderzoek naar langdurige COVID. Hopelijk levert dat ook veel nieuwe inzichten op voor ME/cvs.

Deze samenvatting is voor je gemaakt door de ME/cvs Vereniging. Het volledige vertaalde artikel kun je hier lezen. Het originele (Engelstalige) artikel geschreven door Cort Johnson vind je hier.